احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
504
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
4 - آن را با حنا مخلوط نموده و ضماد كنيد . براى درمان كچلى نافع است . 5 - ضماد آن با آب آهك و آب انگور و عسل براى روياندن ناخن مؤثر است . شاخههاى دارواش تركيب شيميايى : يك رزين الكل - مادهء ويسكوتوكسين - دوساپونين - يك گلوكوزيد - اولئانوليكاسيد - ارسنيك - استيلكولين - پروپيونيلكولين - آمينواسيدهايى شامل آژينين و آسپاراژين و سيستئيكاسيد و كينورنين و هايدروكسىليزين و يك پرولين خواص درمانى : آب جوشاندهء آن را بنوشيد . تونيك است و موجب كاهش فشارخون مىگردد ، براى تقويت كليه مفيد است ، رحم زنان حامله را آرام مىكند ، استخوانها را استحكام مىبخشد ، براى افزايش ترشح شير مؤثر است ، ضد اسپاسم و آرامبخش و بادشكن مىباشد ، براى رفع التهاب كبد و تسريع در رشد مو استفاده مىشود ، از پيشروى سرطان جلوگيرى مىكند ، در مورد بزرگشدگى طحال مؤثر است . دند نامهاى ديگر : حب السلاطين - حب الملوك - بيدانجير ختائى - خروعصينى Croton cathartique - Croton - Tiglium - Purging croton - Croton oil plant مشخصات : دانهء گياهى است از خانوادهء فرفيون Euphorbiaceae ، درختچهاى است به بلندى حدود چهار متر . برگهاى آن بيضى نوكتيز و دندانهدار است ، برگهاى قسمت پايين ساقه كمى گرد و قلبى شكل مىباشد . گلهاى آن كوچك ، معطر ، به صورت خوشهاى و دو نوع نر و مادهء آن معمولا روى يك پايه قرار دارند . ميوهء آن پوشينه در ابعاد يك فندق كه در داخل آن معمولا سه عدد دانه جاى دارد ، هر دانه به اندازهء پستهء كوچكى مىباشد كه داراى غشاى نازكى بوده و در داخل غشاء مغز دانه قرار دارد . به شكل لوبيا و مغز آن شامل دو قطعهء به هم پيوسته است مانند بادام ، مغز دانه اگر تازه باشد سفيد است و هنگامى كه كمى كهنه شود زردرنگ و اگر خيلى كهنه شود سياهرنگ مىشود . طعم دانهها ابتدا تلخ سپس تند و سوزاننده مىشود . اين گياه بومى چين است و در هندوستان در بنگاله و سنجرستان نيز انتشار دارد ، در ايران تا به حال ديده نشده است . دند 1 - گل نر 2 - گل ماده 3 - ميوه